Hayaller Ve Gölgeler 15

Elindeki tebeşir tozunu üzerine silerken zil elinden kayıp aşağıya çiçeklerin üzerine düştü ama ancak yalnız gezen bir yarasanın duyabileceği kadar çınlayabildi. Tebeşir kokusu kalmış mı, diye parmaklarını kokladıktan sonra kendini duvardan aşağı sarkıtıp yavaşça yere bıraktı. Doğrulurken tıpkı filmlerdeki gibi başucunda elfeneriyle -zamanı olsaydı bu hayali gaz lambasıyla değiştirecekti- bekçiyi ve köpekbalığı dişleriyle zili tutan köpeği göreceğini sanıyordu ama ikisi de yoktu. Oysa başucunda olacaklarından o kadar emindi ki, en azından gölgeleri vardır diye şöyle bir bakındı; “hayret”; sanki hiç olmamış gibi yoktular. Bu yokluk onu canlandırdı; zili çabucak yerden kapıp beline sokarak hemen giriş kapısına yöneldi. Bu arada bekçiyle ya da köpeğiyle, ya da hem bekçi hem de köpeğiyle her an karşılaşabilir olduğu için onları arıyormuş havasında yürüyordu. ( “Zilinizi düşürmüşsünüz….” derdi artık herhalde.) Ama kimseye görünmemenin kaderini sevindireceğine inanınca, Tülay Hanım’la karşılaşma olasılığını sıfırlamakta olduğunu düşündü çocuksu bir hüzünle. Hemen hüznüne kızdı; yakalanırsa, “Sonuçta bir okul zilini çalmış…” olacağı için saçmaladığını söyledi -içindeki en gizli yoldan- kendine. “Evet, evet, zille yakalanmamalıyım!” diyerek zili belinden çıkarıp atmayı düşünürken, zil birden çalmaya başlayarak onu eleverecekmiş gibi korkutunca, koşmaya başladı.

Ve daha ikinci adımında köpeğin “Hav hav!” ları peşine takıldı. Kaçan ayaklara ayarlı kulaklarıyla hakkıyla “bekçi” olduğunu kanıtlayan köpeğin “Hav Hav” ları bir yandan aradaki mesafeyi kapatırken öte yandan kaçışı destekliyordu. Korkudan mı, yaşından mı, yoksa köpek mi çok diriydi bilemiyordu ama aralarının ses hızıyla kapandığından adı kadar emindi. (Biz yine de adı konusunda emin olmayalım.) Hayata tutunmak isteyen kulakları bekçinin “Kaçarsan ısırır!” diyen bağırışını duydu ama köpeğin, “Bence sen kaçmana bak” diyen sesi daha inandırıcıydı. Kaçmasına kaçıyordu da, derdi, bu hızla demir kapının parmaklıkları arasından geçip geçemeyeceği değil; geçemeyeceğiydi. Kulakları mahalle arkadaşlarının konuşmalarını aktarıyordu hızıyla koşut olarak: “Köpek de mi geçmiş; yapma ya!”, “Demek o kadar vahşiymiş; cık cık cık!”, “Parçalama okul sınırları içinde gerçekleşmiş; tamam!” Bu sonuncusu araya karışan bir polis telsizi oldu. Korkudan şişmiş olup geçemeyeceğine inansa da durup, “Tamam kaçmıyorum, ısırma! “ dese bile, arkasından 4×4 nala gelen bu manyak işgüzar onu kapının demir parmaklıklarında rendelerdi. Bu nedenle durmadı; demir kapıya çarpar çarpmaz yapıştı, yapışınca da kendini bir şeyin içine tıkıştırırcasına parmaklıkların arasından neredeyse hem iteledi, hem çekiştirdi. Tam sınırı geçtiği sırada -koşucuların çıkışa hazırlanışlarına benzer biçimde- avuçları yerde, sol bacağı dizinden bükük, sağ ayağını da dışarı, yani kendine çekecekken, “Havhav” lar adımı havada yakaladı. Ama yakalamasıyla demire çarpması biroldu ve dişler deriden çıkıp paçaya girdiler. Paçadan çekiştirilmek son dengesini de bozup onu büsbütün yere yapıştırınca başını çevirip arkasına bakmak zorunda kaldı. Ağzındaki paçavrayla parmaklıkların arasından geçmiş olup, hiç soluklanmadan kendisine bakan koca kafayı görünce, hızlı soluk alışverişleri suçlu görüntüsü vermesin diye nefesini tutmaya çalışıp bir kabustan uyanmak istedi -hangisi olursa olsun; herhangi bir kabustan.

“Gerek yok;” dedi Kocabaş yanına kadar gelerek, sonra salyalar arasından parlayan dişlerindeki paçadan parçayla yerdeki zili değiş tokuş yaparak her zamanki aralığından geçip görev yerine doğru dönerken başından kuyruğuna dek bilinçli, yıldız ve çiçek tribünlerini selamladı.

Rüyada olmadığını anladığına göre kimseye görünmeden (Bekçi neden ortalıkta görünmemişti sonra merak edilecekti.) geceyi bitiriyor olması her şeye karşın sevindiriciydi, ama şimdi canı sevinemeyeceği kadar çok yanıyordu. (Sonra sevinilecekti.) Kaderine yakışır bir çabayla yerden paça parçasını alıp yavaş yavaş ayağa kalktı, ama iki adım attıktan sonra topallamaya başlayınca karanlık bir sokağa saptı, bir an durup geride bıraktığı akustiği dinledi; kayda değer bir yankı yoktu; topallamaya devam etti.

Heyecanı hafiflediğinde gelen gören var mı diye arkasına baktı. Evet vardı; durdu. Ve tanıdı; yine o çocukluk gölgesiydi. Kendisine yardım etmediği, en azından eşlik etmediği için ona kızmalı mıydı, yoksa onu da üzdüğü için hüzünlenmeli miydi bilemedi. Gölge mahalle çıkışına gelince durdu. Bir şey söyleyecek mi diye bekledi ama belki gölgesi de onun bir şey söylemesini bekler gibiydi; ne söyleyeceğini bilemedi susup durmaya devam ettiler. Bunun vedalaşma olduğunu anladığında son kez bakarak selam verdi, sonra “Çok acımıyor…” izlenimi verecek şekilde hafif sekerek yürüdü. Ama unutmanın acısıyla hatırlamanın acısı birbirine karıştığı için ayağı onu taşımak istemiyordu; mahalleden uzaklaşır uzaklaşmaz kendini, yüküyle topallığı arasına bıraktı. Geçmişi karanlıkta kaybolurken, “şimdi” de geleceğini unutuyordu.

Çeşmesi çalınmış bir kurnada, köpeğin bıyıklarına dolandığı için hala heyecanını üzerinden atıp kuruyamamış olan bağcığı ile ayakkabısını yeniden bağladı, gömleğini de pantolonunun içine sokarak toparlanmaya çalıştı. Sonra kaldığı otele gideceğini unutmuş olarak gençken arkadaşlarıyla buluştukları o “sıkıntı patlatma” parkına doğru yaklaştıkça daha da topallarken, sonunda ayağı acıya dayanamayıp durduğunda, bir ısırılmayla bekleyen kan, bu şehirdeki geçmişinin tamamlandığını ama geleceğinin nereye gideceğini bilmediğini söyleyerek geceye aktı.

“Kanayan bir ayak nerden bilsin ki bunu?” dedi bekçi, elindeki feneri tutarak; “O belirsizlikte ne yaşanacak peki?” diye sordu Tülay Hanım tahtada satırbaşı yapmadan önce, cevabın erotik olmasını umarak; “Zaman’da bitiş ve başlangıç olmaz!” dedi Epikur, yazı masasının üzerinde duran ahşap sigara kutusunun kapağındaki alıntıdan; “Ne de olsa burada bir hayat buldu; bana sorarsan tekrar dönmek isteyebilir.” dedi kütüphanedeki memurelerden uzun olanı, burnunu karıştırmış olana gözlüğünün üzerinden; “Geçmiş ne kadar güzel olursa olsun onu gelecekten daha çok sevemeyiz.” dedi çok eski bir kalaycı dükkanının tabelasının altında kahve içen yaşlılardan biri; “Geleceğin nereye gideceğini ancak aşk bilebilir.” dedi platonik aşkı gölgesinden; “Ama neden geleceği yeri bilemesin ki?” dedi balkondaki seksi kadın; “Geçmişsek gidiyoruz demektir.” dedi çocukluğu içinden.

Gülümsedi.

İskambil destesinin en sevdiğim kağıtlarından biri, üzerine The Jolly Jocker yazılı, o delişmen, o uçarı, o biraz cambaz, biraz sihirbaz, bir miktar da düzenbaz, ama neşe dolu, hayat ve hareket dolu, kanı sıcak delikanlıdır. Ne yazık ki, Jockerlere Kanasta’dan, Kumkan’dan, Remi’den başka oyunlarda pek yer verilmiyor. Verilse, her girdikleri oyuna renk ve hareket, canlılık ve şaklabanlık katarlardı.

Jolly Jockerler bir yana, destenin en itibarlı kağıtları, bilindiği gibi, Beyler yani Aslar oluyor. Ayıp değil ya, ben Aslardan oldum bittim hoşlanmam. Belki kendim hiçbir zaman As olamadığım, As olamayacağım için. Kabul etmeli ki, onların dördünde de bir kral havası, bir padişah cakası vardır. Hele bazı takımlarda bunları daha da şatafatlı resm ederler.

Karamaça beyinde meşum bir şeyler sezilir. Onun sarayında herhalde birtakım karanlık dalavereler dönüyor, gece, mahzenlerinde, bir sürü kelleler uçuyor olmalıdır.

İspati beyini ben bir Bizans prensine benzetirim.

Bunlara kıyasla, Kupa beyi daha bir bizden gibidir. Kupa beyi herhalde Osmanlı hanedanına mensup olmalı.

Karo beyine gelince, bakınız, o bir Selçuk sultanıdır. Çelebi, zarif, nazik… Aksi gibi, Tekel damgasını da hep onun üstüne vururlar. Buna rağmen öylesine asil ve kibar bir havası vardır ki, bu damga bile onu çirkinleştirmez, inadına daha bir açar, daha bir sevimli yapar. Öyle ki, damgası olmayan bir Karo beyi görsek, bayağı yadırgar, bir eksiklik duyarız.

Resimli kağıtlar içinde kanım en çok Kupa kızına kaynar. Kupa kızı, etine dolgun, duru beyaz, hanım hanımcık bir tazedir. Üniversiteyi felan bir kalem geçin, güç hal ile bitirdiği ortadan sonra, liseyi bile okuyamamıştır. Olsa olsa, sanar enstitüsü mezunudur. Herkesin okumaya merakı olmaz, buncağızın da başka marifetleri var: Dikişle nakışın her türlüsü, örgü işlerinin daniskası… Eteği belinde, bütün evi o çeviriyor. Yeni yetişirken mahalledeki oğlanlarla mektup alıp verdiği olmuş gerçi. Cahillik işte. Hoş görmeli. Ama evlenince eşi bulunmaz bir hayat arkadaşı olacaktır. Buna eminim. Bir kere kocasına ukala ukala karşılık vermez. Sonra bu cins kadınlar çocuklarına düşkün olurlar Daha ne?

Onunla evlendiğiniz takdirde, kaynınız Kupa oğlu olacaktır ki, Allah için, uslu akıllı, yumuşak başlı, kendi halinde bir çocuktur.

Babaları Kupa papazına gelince, sizden iyi olmasın, pek babacan, pek cana yakın bir adamdır. Hoş fıkralar anlatıp göbeğini hoplata hoplata güler. Daha coşarsa, küt küt karşısındakinin sırtına vurur. Evde teklif tekellüf hak getire… Sen de sen, ben de ben. Candan insanlardır vesselam. Öyle bir aileye damat gitmek isterim. İspati kızına gelince, bakın ondan her türlü sinsilik umulur. Siz onun öyle sakin ve masum göründüğüne bakmayın, o ne hinoğlu hindir o, o ne içinden pazarlıklı aşüftedir o… İskambilin üstünde gördüğünüz onun bayramlık resmi. O, bir masum bakire pozunu, fotoğrafçıda resim çektirirken bir, bir de pazarları kiliseye giderken takınır. Şöyle kulağınızı verin de bir dinleyin mahalleyi.

Maçanın oğlu ile sinema localarında, plaj kabinelerinde yapmadığı kalmamış. Hal böyle iken, yine de bilmeyenlere karşı kendini dirhem dirhem satar. İspatinin oğlu ablasının kirli çamaşırlarını herkesten iyi bilir, bilir ama gel gör ki ablası da onun kumar borçlarını öder, evden şunu bunu götürüp satışını gizler. Babaları da zaten itin biri. Bu yaşa gelmiş hala sefih, kumarbaz, bir gün olsun ayık gezdiği görülmemiş. Tencere dibin kara hikayesi, kimin kime ne demeğe hakkı
var.

Karolara gelince, onlar kişizade, görmüş geçirmiş bir ailedir. Bakmayın şimdi biraz düştüklerine. Babaları hariciyeden emekli. Zannedersem şehbendermiş. Eski usul, mukaffa ve musanna bir İstanbul Türkçesi konuşur. Kızları, nörsler, matmazeller, el bebek gül bebek büyütüldü. Beş senedir İngiliz Filolojisi’ne gidiyor, bitiremedi. Bitiremez de elbet. Allah’ın günü kantinde ha ha ha, hi hi hi, akşam üstü de oğlanlarla altı buçuk matinesi… Erkek kardeşini sorarsanız, al onu vur ona. Karonun oğlu da, hoppala paşam, hoppala beyim dadılar tayalarla şımartılmış, kuş sütüyle beslenmiş, beyaz, tüysüz, oğlandan çok kıza yakın, tasvir gibi bir civan. En iyi mekteplere verdiler, okumadı. Günahı boynuna, bir takım uygunsuz, meymenetsiz heriflerle geziyormuş. Allah bilir, eroin de çekiyordur. Gözlerinin her daim mahmur bakışını ben pek hayra yoramıyorum. Öyle efendi babanın çocuğu böyle soysuz çıksın, yazık çok yazık…

Maçalar bir Ermeni ailesidir. Gedikpaşa’da oturuyorlar. Peder koyu bir Katolik papazı. Bas bariton, tumturaklı bir sesi vardır. Oğlu Mahmutpaşa’da bir tuhafiye mağazası işletiyor. İspati kızı ile maceralarına yukarda az buçuk dokunduk. Ablası Maça kızı, esmer, kara kaşlı, kara gözlü, bazı yerleri muhakkak ki aşırı tüylü, gerçi sıcak, gerçi güzel, ama neme lazım, duasında niyazında, dini bütün bir tazedir. Belli ki babasına çekmiş, istavrozunu bir gün olsun göğsünden eksik etmez. Kardeşinin İspati kızıyla yaptıklarını duysa, utancından yerin dibine geçer. Öylesine kaba sofu ki, malum günlerde erotik rüyalar gördüğü zaman bile, şuuraltısının kendine oynadığı bu oyuna içerler, sabahleyin alelacele banyo yapıp tövbe istiğfar eder. İyi bir drahoması var. Şimdi genç değil, şöyle kırkını, kırk beşini aşmış, efendiden ağırbaşlı bir kısmet bekliyor. Hayırlısı. ( Bakmayın, Maça kızının adı edebiyata kötü geçmiş. Onun, kendisine yorulan uğursuz kadın, çok bilmiş dul, yuva yıkan vamp-dişi vasıfları ile ilişiği yoktur. İftira, tevatür, hele bizim klasik Tekel takımlarındaki, Maça kızının, İspati kızınınki gibi numaradan değil, gerçekten masum yüzüne bakınca, bana büsbütün hak vereceksiniz.)

Resimli kağıtlardan sonra, ilk ağızda, Onlularla Dokuzlular gelir. Onlularla Dokuzlular, resimsiz kağıtlar içinde önemli olan oyunlara katılma imtiyazına sahip, başlıca kağıtlardır. Bundan ötürü de hallerinde görgüsüzce bir çalım, budalaca bir kurum sezilir. Haydi ‘Onlular, Asların halktan yetişme vezirleridir’ diyelim. Ya Dokuzlulara ne buyurulur? Bunlar, kendilerini sayıdan bile saymadıkları halde yine de oyunlarına alan, oyunlarına alıp onlara öbür resimsiz kağıtlardan üstün bir değer sağlayan aristokrat kağıtlara yaranmaktan, siftinmekten hoşlanırlar. Bu halleriyle Dokuzluları, efendilerinin önünde yerlere kadar eğilen, ama saray parmaklıkları dışındaki halka tepeden bakan, mabeyinciler veya stile uşaklar makulesinden saymak yanlış olmaz sanırım.

Dokuzlar mabeyinci veya stile uşak olursa, Sekizlilerle Yedililere de, el ulaklığı, bahçıvan yamaklığı gibi daha aşağılık işler düşüyor.

Bütün bunlardan sonra sıra nihayet Konçinalara gelir. Konçina diye, bilindiği gibi Altılıdan aşağı kağıtlara deniyor. Konçinalar, ismi üstünde işte, Konçinadır. Geçin Bezik gibi, Poker gibi kibar oyunları, Aşçı İskambili gibi en pespaye oyunlarda bile hiçbir işe yaramaz, üzgün ve küskün, oyunu dışardan seyrederler. Diyeceksiniz ki, Pinakl’da Kanasta’da oyuna alınıyorlar ya… Ben ona oyuna alınmak mı derim. Zavallılar, çıtır kozların at oynattığı meydanlarda habire gelir gider, ayak altında dolaşıp trafiği tıkar, itilip kakılır., muştalanır dururlar. Hasılı abur cuburdurlar. Böyle oynamaktansa ben yeşil çuhanın üstüne kapanıp yüz üstü uyuklamayı tercih ederim. Konçinalar bu bakımdan iskambillerin paryasıdırlar. Var oluşlarının sebebi sırf öbür kağıtlara basamak olmak, onların üstün mevkiini sağlamaktır. Alt basamak olmasa üst basamak neye, kime öğünecek?

Haldun TANER
1953

Hiç varmış, hep yokmuş. Yaşama kullanan çokmuş. Kayıp zaman izinde, kabak kemanı içinde. Develer hip-hopçu, pireler kuaför iken, ben annemin puşetini tıngır mıngır sürer iken. Ak sakal, boz sakal. Yüzde oyuklara saklanmış yok sakal. Ben ki kasap olsam, sallayamam satırı. Nalbant olsam hele.. nallayamam katırı. 40 katır ile 40 satır arasında kalsam, seçemem uzaktan sayıları. Hamama girsem gözüm arar natırı. Nadan olan bilebilir mi ahbap hatırı? Ya da: Nadan ile sohbet güçtür bilene, çünkü nadan ne gelirse söyler diline lafını. Sudan geldim, tahtaya sindim. Ansızın ne göreyim: Emine hanım konyak içmiş, karyolada yatıyor. El ettim, göz ettim, söz ettim. Nihayetinde yüz ettim kendime ve yüzüne baktım. Karyoladan ayıldı Emine hanım. Çıktık birlikte yola. Ne sağa bakabildik, ne sola. İzimiz çıktı boylu boyunca ufka. Gide gide sevdalandık Kaf Dağı’nın ardına. Sevdada ne ileri gidebildik, ne geri. Şimdiyse masal başlıyor gel beri:

Zaman zaman oldukta, karıncalar âleminde bir karınca yaşarmış. Bu karıncanın masala misal olmasının sebebi, diğer karıncalardan farkı imiş. Aslında bu masal, diğer karıncaların da masalıymış aynaya tersinden bakınca. Fakat aynaya tersinden bakıldığında sırdan başka bir şey görünmediği için, o karıncanın masalı olarak bellenmiş bu da. Karıncanın, diğer türdeşlerinden farkı doğuştan tembel, bezgin, miskin, vesselam atalet sahibi olması imiş. Herkes canını dişine takıp çalışırken ve bundan memnuniyet duyarken, o fıtratı gereği her işi zorla yapıyor, en ufak boşlukta tek başına yaşadığı yuvasına kaçıp karıncalığını düşünüyormuş. Bu tuhaf davranışları yüzünden, diğer karıncalar tarafından iğreti bulunan ve anlaşılamayan karıncanın hakkında her gün biri bin para tevatür ağızdan ağza yayılıyormuş karıncalar meclisinde. Herkes onu yola getirecek türlü çareler düşünüyormuş. Zira onun kendi çabalarına köstek olduğunu, dahası sırtlarından geçindiğine hükmediyorlarmış. Karınca bunların hepsinin farkındaymış elbet. Hatta bu durumdan onlardan daha fazla rahatsız imiş ya, elinden bir şey gelmiyormuş. Her an karıncalığıyla savaşırken yakalıyormuş kendini. Bir gün ceviz ağacı dibindeki yuva inşaatına erzak taşırken, birkaç yabancı ellerinde şişeler kahkahalarla yanından geçmiş. Merak etmiş karınca, yükünü oracığa terk edip peşlerine takılmış. Söylediklerine kulak kabartmış. Yabancılardan biri neşe içinde bir masal anlatıyormuş diğerlerine. Karınca daha da yaklaşmış. Masal, çalışkan karınca ile gününü günle gün eden ateşböceğini anlatıyormuş. Karınca enikonu meraklanmış, ayaklarının diplerine kadar yanaşmış yabancıların. Karınca, ateşböceğinin makus talihini böylece öğrenmiş ve hayatında hiç ateşböceği görmediği için, kendini bu masaldaki ateşböceği zannetmiş. Sevinmiş içten içe. Karınca değilmişim demek ben, ondanmış yaşadığım bu huzursuzluk diye söylenmiş. Keyifle inşaata geri dönmüş. Yolda gördüğü karıncalarla kıvançla konuşmuş, şakalar yapmış, herkesi eğlendirmiş. Diğerleri, karıncanın belki de iyileştiğini düşünmüşler. Karınca ise, inşaata gelir gelmez, görev kepini götürüp şefine teslim etmiş. Bütün arkadaşlarından helallik alarak, hepsiyle vedalaşmış ve şaşkın bakışlar içinde yola koyulmuş. Kimseye bir açıklama yapmamış karınca; sadece ardında, yuvasında bulunan bir mektup ve mektupta da “Kendimi aramaya gidiyorum” gibisinden, diğer karıncalara hiçbir şey ifade etmeyen bir cümle bırakmış.

Günlerce yürümüş karınca, sırtında kendisini taşıyarak. O sırada mevsimlerden kışmış, karınca masal zamanının yaz olduğunu bildiği için, ateşböceğinden önce, mevsimlerden yazı arıyormuş. Sonunda sora sora yazı bulmuş. Bir süre iklimin keyfini çıkarmış, kendine çeşitli meyvelerden müteşekkil güzel bir ziyafet çekmiş. Sonra denizi bulmuş, sahilde yürümüş. Ayaklarını suya sokmuş, mavi göğün altında her şeyin apaçık görülmesini ummuş. Sürekli düşünüyormuş karınca. Zaten düşünerek uyandığı hayat uykusuna, yola çıktığından beri daha da çok düşünerek devam ediyormuş. Deniz kenarında bir süre eğleşen karınca, yavaş yavaş karıncalığından sıyrıldığını düşünmeye başlayınca vaktin geldiğini kavrayıp yine yola koyulmuş. Az gitmiş uz gitmiş. Geceyi çölde geçirmek istemediğinden, hemen sınırdaki bir otelde konaklamış. O gece karınca kıyafetlerini çıkarıp, gördüğü çeşitli ipuçları ve kendi sezgileriyle yolda diktiği ateşböceği elbisesini ilk defa denemeye karar vermiş. Aynanın karşısında saatlerce prova yapmış, oturmasına kalkmasına bakmış. Bu elbise tam da ona göreymiş. Ateşböceğine benzediğini, kendine biraz daha yaklaştığını düşünerek gözleri dolmuş. Mutluluktan ağlamış, huzurla dolduğunu tasavvur etmiş. Bakalım topluluk içine çıkınca diğerlerinin tepkisi nasıl olacakmış? Karınca korkuyormuş ama sonuçta bunun geçmesi gereken bir sınav olduğunda karar kılmış. Yeni elbisesiyle aşağıya inmiş. Bu güzel olayı bir kadeh şarap içerek kutlamaya karar vermiş. Köşe masalardan birine oturmuş. Artık bambaşka olduğunu bildiği gözlerle çevresine bakmaya başlamış. Her yanından dalga dalga vakar taşıyormuş. Onun böyle kurum kurum oturduğunu gören kimileri ona bakıp bakıp gülüyor, kimileriyse şaşkınlıklarını gizlemeden ondan uzak durmaya çalışıyormuş. Biraz içerlese de karınca, yine de bu durumun normal olduğunu düşünmüş. Alışmaları için onlara zaman vermeliymiş kendince.

Böyle arpacı kumrusu gibi düşünmeye devam ederken karınca, hafiften kafayı bulmuş. O sırada masasına bir yabancı gelmiş, oturabilir miyim diye sormuş? Karınca şaşırmış, kekeleyerek kabul etmiş. Yabancı ince ince karıncayı süzdükten sonra tabakasını çıkarıp içinden bir tane sigara almış, karıncaya da teklif etmiş. Karınca bir an tereddüt edip sigarayı almış. Yabancı önce onunkini, sonra kendisininkini ateşlemiş. Bir nefes çektikten sonra, ben demiş karıncaya. Ben Ateşböceği Ejder. Karıncanın nutku tutulmuş, şaşkın şaşkın Ateşböceği Ejder’in suratına bakmış. İçinden, demek ateşböceği buymuş diye geçirirken, üzerindeki ateşböceği elbisesini utançla çekiştirmiş. Ejder uzun süre ara vermeden anlatmış. Karınca kâh merakla, kâh sinirle, kâh üzüntüyle Ejder’i dinlemiş. Aslında ateşböceği olamayacağını kavraması uzun sürmemiş, fakat yine de aralarına katılamaz mıymış? Hayır demiş Ejder: Bizim ateşböceği türü olarak sayımız bellidir, kimse bu sayıdan dışarı çıkamaz ya da içeri giremez, diyerek karıncanın son umutlarını da kırayazmış.

İçtikçe içmeye devam etmişler karınca ile Ejder. Karınca efkârlı efkârlı düşünüyormuş Ejder konuştukça. Konuştukça daha da sarhoş oluyormuş. Sonunda bu esrime içinde karıncanın aklına tuhaflaroğlu tuhaf bir fikir gelmiş. Belki de imkânsız değilmiş kendince ateşböceği olması. Bir yandan Ejder’e bir şey çaktırmamaya çalışırken, bir yandan da ona daha fazla yakınlık göstermeye başlamış karınca. Artık sayısını bilmediği son şişenin de dibini gördüklerinde, kalkmaya davranan Ejder’i durdurmuş, bu gece benimle kalır mısın diye ağlamaklı bir ton tutturmuş. Ejder’in gözleri parlamış. Beraber karıncanın odasına çıkıp sevişmişler. Ejder hemen uykuya dalmış, karınca Ejder’in tabakasından bir sigara alıp yapacaklarını düşünmeye koyulmuş. Sigarasını yutar gibi içmiş. Kalkıp şimdi gülünçlüğüne kendisinin de acıdığı ateşböceği elbisesini bavuluna koymuş. Karınca kıyafetlerini üzerine geçirip Ejder’e üzüntüyle bakmış ve yavaşça kapıyı kapatıp dışarı çıkmış. Otelin yanındaki bakkala girmiş. Bir tane ayırıcı, bir tane yokedici, bir tane de daksil alacağını söylemiş. Bakkal boş boş suratına bakmış karıncanın. Ehliyetiniz var mı beyim diye sormuş sonra da. Karınca sıkıntıyla ehliyetini çıkarıp göstermiş. Bakkal bir süre duraksadıktan sonra ikna olmuş olacak ki, karıncanın istediklerini paketleyip ona uzatmış. Karınca parasını ödeyip doğru odasına seğirtmiş. Bakmış ateşböceği hâlâ horul horul uyuyor, rahatlamış. Aceleyle karınca kıyafetlerini çıkarıp bavula tıkmış. Ayırıcıyı açıp ateşböceğinin yanına gitmiş, onun ve kendi üzerine bolca sıkmış. Odanın içini duman bağlamış, kokudan bayılacak gibi olmuş karınca. Ayırıcının kutusunun üzerini okumuş. Daha beş dakikam var, diye söylenmiş kendi kendine. Bu arada yokediciyi de kurmuş, çalışır duruma getirmiş. Şimdiye dek hayatında ne eylediyse hepsini sıraya koyup, yaptığı hataları daksille silmiş. Ayırıcı aktif hale gelmeye başlayınca ürkmüş karınca. Ya herru ya merru diye düşünecek olurken, ateşböceği ateşler içinde uyanıp ne oluyor diye bağırmaya fırsat bulmadan ayrılmış birdenbire. Bedeni yatakta kıpırtısız kalakalmış, aynı anda karıncanın kıpırtısız kalan ruhuyla birlikte yokedicinin içine hapsolmuş. Yokedici gürültüyle ikisini de öğütürken, karıncanın bedeni ile ateşböceğinin ruhu odanın hengâmesinde birbirine sığınıp, yapışmış.

Masalda, artık karınca olmayan karıncanın akıbeti hakkında daha fazla bilgi yokmuş. Masal, bizzat karıncanın masalı olduğu için olabilir bu, ya da masal yazarının hüsnükuruntusu da olabilir. Veyahut masalın kuralları gereği alınmış bir tedbir, keza yolda önüne çıkan gerçek kırıntılarını yiyen güvercinlerin bir kazığı; hiç olmadı masalı dinleyen güzel çocukların aniden bastıran uykusu da olabilir. Nihayetinde gökten düşen elma saksılarının ve yaşamın dimağa kazıdığı binbir türlü unutuşun eseri de olabilir. Emine hanımın yolda, içtiği konyaktan ötürü sızması ile yazarın akşamdan yediği hurmaların etkisini masal sayısını 3 alarak bertaraf etsem de, kerevete çıkılan yoldaki yapım çalışmaları nedeniyle masal trafiği başka bir şeritten veriliyor da olabilir. Olabileceklerin bir sınırı olmayabilir, hulasa.

Duygu Güles

Canan, Seda, Emine akşam güneşinin kızıla boyadığı gökyüzünü hayran hayran izlediler. Karla kaplı ormandaki anne ve babalarının dağda yaktıkları meşe kömürü dumanına bakarak, onların kendilerine  mesaj yolladığını hayal edip, bunu okumaya çalıştılar. Hepsi yarın ki derslerini yapmak için üst kata çıktılar. Çocukların gürültüsü artınca, Ayşe Nine: ”  dersinizi sessizce çalışır ve bitirirseniz akşam yatmadan önce size papatya ile gelinciğin hikayelerini anlatacağım.” diye seslendi.   Çocuklar hep bir ağızdan “ yaşaaaasııııınnnnnn” diye bağırdılar.

Ayşe Nine, gülerek ekmek evine geri döndü. Akşam yemeği yapmak için, kendi yaptığı bulguru çıkardı. Kuruttuğu patlıcan ve biberleri de doldurmak üzere askıdan indirdi.  Salçasını hazırladı. Her şeyi kendi yetiştirmeye çalışırdı. Ayşe Nine,  çorba için de yazın hazırladığı tarhanadan üç kaşık  tencereye koydu. Yavaş yavaş karıştırırken düşünmeye başladı. İnsanların ağız tatlarını ne bozmuştu?  Çünkü İnsanlar artık eski yiyecekleri ve tatlarını bulamıyordu. Tohumlar tek kerelik olmuştu. Eskiden hormon kullanılmazdı. Domates domates gibi kokar, salatalık salatalık gibi. Şimdi normal olan bir şey kalmış mıydı? Balıklar, tavuklar hormonla on beş günde yetişiyordu. Ama tatları bozulmuştu. Hastalık da artmıştı bu hormonlar yüzünden. Şimdi yeni ayrımına varmışlardı insanlar. Şehirdekiler doğal yiyecekleri aramaya ba şlamışlar. Ne olmuştu da topraklarına tütün, şeker pancarı, çay, buğday, mısır ekemez olmuştular? Neden her şeyi dışarıdan almak zorunda kalmışlardı? En güzel domatesler onların bahçesinde olurdu. Şimdi domateslerin içi yok, kabukları meşin gibi olmuştu. Yumurta tavuklarını “kuş gribi var” diye öldürmüşlerdi.  Tavuksuz kalmışlardı…

Ne olmuştu? Neden dağlarını yiyip bitiren, taş ocakları ve beton santralarına izin verilmişti? Bir türlü kafası almıyordu. Önce muhtar, sonra kaymakam ve vali söz vermişlerdi. “Bir tek ağaç kesilmeyecek, kesilenin yerine yenisi dikilecek.” diye. Oysa bırakın ağaç dikmeyi,  çocukluğunda hayranlıkla izlediği  koca dağ giderek yok oluyordu. Torunlarına nasıl bir köy bırakacaklardı?…

Yaz- kış evlerin çatısını, bahçedeki mısırları, domatesleri, ormandaki ağaçları, çiçekleri, her tarafı  taş ocaklarından, beton santralinden savrulup gelen ince beyaz toz tabakası kaplıyordu…

Kafasında bin bir soru, bin bir yanıt dönüp duruyordu. Doluya koyuyor olmuyordu, boşa koyuyor  dolmuyordu. İçi sıkıldı. Kendileri iyi kötü yaşamışlardı. Ya torunları, ya torunlarının çocukları nasıl yaşayacaktı? Onları nasıl bir gelecek bekliyordu? Suyun olmadığı, savaşların harap ettiği bir dünya mı?  Giderek bozulan bir dünya mı? Oksijenin azaldığı, kirli bir dünya  mı? Kıyamet dedikleri  şey  yaklaşmış mıydı?

İç sıkıntısını gidermek için bir türkü tutturdu.” Çalın davulları çaydan aşağı, aman. Mezarım derin de kazın dostlar, belden aşağı. Aman ölüm yaman ölüm…” Akşam yemeğini ocağa koyup pencereden, dağların ardında batmakta olan güneşin mor-kızıltılı izini sürmeye başladı.

Çocuklar bağrışarak ekmek evine indiler. Ayşe Nine ocakta kaynamış mis gibi tarhanayı tabaklara koyduğunda buğusu ve kokusu bütün sofrayı kaplamıştı.  Çocuklar büyük bir iştahla çorbalarını içtiler. Hepsini sevdiği kurutulmuş patlıcan ve domateslerden yapılmış dolmalara, yanık köy yoğurdunu koyup afiyetle yediler. Hepsi o kadar çok yemişlerdi ki bir adım atacak halleri kalmamıştı. Ayşe Nine hepsini kaldırıp ellerini, ağızlarını yıkattıktan sonra dişlerini fırçalattı. Çocuklar neşe içinde ocağın yanına oturdular.  Bütün gözler Ayşe Nine’ye çevrilmişti.

Ayşe Nine” Sizlere Papatya’nın hikayesini anlatacağım. O zarif ve inceciktir. Boynun üzerindeki sarı göbeği beyaz yaprakçıklarla sarılıdır. Hepiniz kırlara çıktığınızda mutlaka papatyaları görmüş olmalısınız. İnsana mutluluk, neşe veren bir çiçektir Papatya. Hepiniz papatyayı koparıp, yapraklarını tek tek rüzgara bırakırsınız ve sorarsınız “seviyor sevmiyor, seviyor sevmiyor……..”

Onun boynu bükük olduğuna bakıp, onun korumasız, cılız, çektiğinizde kökünden söküp alacağınızı sanırsanız yanılırsınız. İşte size bu boynu bükük, küçük Papatya ile Rüzgar’ın hikayesini anlatacağım.

Çiçekler ülkesinde bütün çiçekler Nergis ile Kardelen çiçeğinin yaşadıklarını bilir ve bir birine aktarırmış.  Bütün çiçekler bir birini tanır ve bilirmiş. Çiçek ülkesinde her çiçeğin bir hikayesi de varmış; gelinciğin, güne bakan çiçeğinin ve diğerlerinin. İşte bu ülkede çok sık anlatılan masallardan biri de Papatya’nın Rüzgar’a karşı verdiği mücadele imiş.

Rüzgar, çiçekler ülkesinin tek hakimi olarak dolaşır, etrafa afra tafra yaparmış. Şişinerek, “benim öfkemden, şiddetimden korkmayan hiçbir canlı yoktur. Ben istediğimi bir nefeste yer ile yeksan ederim. Baş üstünde taç bırakmam “ der, övünür, hava atarak dolaşırmış.. Bunun zaafını bilen ağaçlar, Rüzgar’ı pohpohlarmış. “aman efendim, sepet efendim sizden büyük kimse yok. Siz püüüüüf dedi mi her yer toz duman olur” deyince bizimki püfüüür püffüüüür sesler çıkarırmış ağaçların dalları arasında. Ağaçlar,   Rüzgar’ın, çiçekleri, böcekleri korkutmak için avurtlarını şişirirken, yüzünün aldığı  şekle  bakıp, komik hallerine bıyık altından gülerlermiş. Fakat bereket Rüzgar bunun ayrımında değilmiş. Yoksa hırsla eser, dallarındaki çiçeklerini savurur,  koparırmış. Ağaçlar çiçeksiz ve meyvasız kalmaktan korkarmış . Rüzgar,  vuflaya vuflaya eser, çiçekleri korkutur, taç yapraklarını döker, kimilerinin boynunu bükermiş. Rüzgar’ın şımarık, hodbin tavırları kuşlar, böcekler arasında da sevilmezmiş. Bu yüzden Rüzgar’ın hiç samimi arkadaşı olmamış. Rüzgar herkesin kendinden kaçtığını, korktuğunu bu yüzden de arkadaş olmadığını bilir, ama önemsemez görünürmüş. Görünürmüş ama için için de üzülürmüş. Oyun oynayacak, dertlerini paylaşacak bir arkadaşı dostu sevgilisi olsun istermiş.

Rüzgar, yorgun ve canı sıkkın ovadaki gezintisini bitirmiş. Öğlen güneşinden korunmak için yukarıdaki Dağ Dere’nin yamaçlarındaki derenin kenarındaki çınar ağacının duldasına çekilip uzanmış. Öyle yorgunmuş ki  gözleri hemencecik kapanmış. Derin bir uykuya dalmış. Uykuda iken  alıp verdiği her nefes, sobanın üstündeki çaydanlık gibi hışıltı çıkarıyormuş. Öyle horlamaya başlamış ki horultusundan etraftaki kuşlar, böcekler rahatsız olmuş. Fakat kimse korkudan rüzgarı uyandırmayı dahi düşünemiyormuş. Fakat küçük, bembeyaz yaprakları olan Papatyacık sarı göbeğini nefesle doldurup bütün gücüyle “Heeeeeeeeeeeeeey, sen uyansana, HEEEeeeeeeeeey uyan. Ne çok horluyorsun.”diye bağırmış. Fakat Rüzgar, bu sesi duymamış olacak ki horultuyla uyumaya devam etmiş. Küçük Papatya, bir kez daha ama daha güçlü “heeeeeeeey heeeeeeeeeeeeeeey uyan”diye bağırmış. Rüzgar, göz kapakları nı zorlukla açmış. “Bir ses duydum bana bağırıyorlardı. Rüya mı gördüm acaba?” diye söylenmiş. Küçük Papatya ”hayııır rüya değil. Heyyyyyyy buraya bak ben çınar ağacının dibindeyim.”demiş. Rüzgar, gözlerini kocaman açmış. Ne görsün  çınarın hemen dibinde güzel mi güzel bir çiçek bembeyaz kollarını ağzına boru yapmış kendisine sesleniyor. Rüzgar, Papatya’nın yanına inmiş ona kim olduğunu sormak için ağzını açtığında zavalı papatyacık rüzgarın esintisinden sallanıp durmuş. Ama korkusuzca Rüzgar’a bakmış. Ona  çok gürültü yaptığını, kimseyi rahatsız etmeye hakkı olmadığını söylemiş. Rüzgar, bu cesur Papatya’dan çok etkilenmiş. O’nun korkusuz ve yalansız tavrını beğenmiş, O’na aşık olmuş.

Rüzgar, bu yeni duyguyla doğaya ve diğer canlılara daha sevecen daha şevkatli davranmaya başlamış. Aşk, her şeyi değiştirir, dönüştürürmüş. Rüzgar, böcekleri, çiçekleri korkutmaktan vaz geçmiş. Onların tohumlarını alıp ötelere taşımış. Ağaçların ve çiçeklerin polenlerini birbirleriyle buluşturup gelecek mevsime yeniden çıkmalarını sağlayacak zemini hazırlamış. Herkes Rüzgar’ın bu kadar değişmesine şaşmış. Onun Papatya’ya  aşık olduğunu duyunca şaşırmışlar. Bazı çiçekler Papatya’yı kıskanmış. Bazı çiçekler de Papatya’nın Rüzgar’ı sevmediğini, korkudan O’nun yanında kaldığını fısıldayıp durmuşlar. Zaman akıp geçmiş. Rüzgar, her gün ovaları dağları dolaşıp gelir Yukarı Dağ Dere’deki Papatya’nın yanında dinlenirmiş…..

Rüzgar, yine sabah sabah daha güneş  gök yatağından kalmak üzereyken etrafta vınlaya vınlaya dolaşmaya başlamış. Ağaçları, kuşları, böcekleri, çiçekleri ıslak nefesiyle  uyandırmış.  Bütün canlılar uyandıklarında üzerlerindeki ıslak şeyin rüzgarın nefesi olduğunu anlamışlar. Rüzgar, her sabah onlara çiğ tanesi bırakır onlara değiştiğini gösterirmiş. Fakat çiçeklerin arasındaki fısıltı dönmüş dolaşmış rüzgarın kulağına gelmiş. Çıkarılan söylentiye inanmış.  Rüzgar’ın içine bir şüphe düşmüş.  Şüphe ve güvensizlik en sağlam ilişkileri yıkacak kadar  güçlüymüş. Şüphe Rüzgar’ı kollarına almış ve onu sıkmış sıkmış. Rüzgar duyduklarına inanmış. Bu yüzden çok kızmış, öfkelenmiş. Vınlaya, vuvlaya çınarın dibinde uyuyan Papatya’nın başucuna gelmiş. Öyle esmiş öyle esmiş ki zavalı Papatyacık ne olduğunu anlamadan tek tek yapraklarını rüzgarın esintisine kurban vermiş. Yaprakları kopan Papatya, ellerini yüzüne kapatmış ağlamış, ağlamış. Çünkü sevgilinsin kendine haksızlık ettiğini, söylenenlerin yalan olduğunu anlatamamış. Rüzgar, O’nu dinlememiş bile. Çekip gitmiş. Zavallı Papatyacık boynu bükük kala kalmış. Zaman akıp geçmiş…

Rüzgar öfkesi geçip, yeniden kırları, ovaları dolaşmaya başlamış. Bir gün yine  dolaşırken sevgilisyle tanıştığı yere gelmiş. Çınar ağacının dalları arasında vuuffff  vuufff diye dolaşıp dururken.Çınar ağacından bütün gerçeği öğrenmiş.  Fakat Papatya oracıkta yokmuş. Rüzgar bütün dünyayı dolaşmış en sonunda Papatyasını Yukarı Dağ  Dere’nin  tepesindeki saklı gölün yanında bulmuş. Rüzgar, yaptığından pişman olduğunu söylemiş. Ama küçük Papatya asla onu affetmemiş.  Rüzgar, bin pişman ayrılmış. Biliyormuş ki artık kimse onu Papatyası kadar sevmeyecek.

Rüzgar, gördüğü herkese“ Sakın haaa, güvensizlik ve kuşku yüzünden, insanlar, arkadaşlar, sevgililer bir birlerini anlamadan, dinlemeden suçlamasınlar.  İçindekileri ve sorunlarını doğruca bir birlerine anlatsınlar. Benim yaptığımı yapmayın” diye öğüt vermiş.

Bütün sevgililer, kırdaki papatya sorarlar “rüzgarı, seviyor musun sevmi yor musun?… Yanıt koparılan her papatyada saklıdır.

Ayşe Nine, Papatya’nın hikayesini bitirir bitirmez çocuklar hep bir ağızdan konuşmaya başladılar. Ayşe nine, ” biraz kendi kendinize oynayın. Yatmadan önce size yeni hikaye anlatacağım. “ dedi.

Çocuklar kendi aralarında iki grup oluşturup ben kimim oyununu oynamaya başladılar. Saatlerce süren oyun, yenileceğini anlayan Çınar’ın mızıkçılık çıkarmasıyla son buldu. Ortalık karıştı. Her kafadan bir ses çıkmaya başladı. Olaya Ayşe Nine el koydu. Çocukların her birinin pijamalarını giydirdi. Ellerini yüzlerini  yıkattıktan sonra dişlerini fırçalattı. Hepsini bir bir koklayarak öptü. Çocukların hepsi böcü böcü, Ayşe Nine’ye bakıyordu. Uykudan önceki masalı bekliyorlardı.

Fikret Doğan

Nergis, Kardelen’e verdiği sözü tutamamanın sancısını için için yaşıyordu.  Nergis, kimseye bir şey belli etmemek için etrafı kahkahalarla çınlatıyor, sahte gülücükler atıyordu. Kendini beğenmişliği galip gelmişti. Arkadaşını kandırdığını, sözünü tutmadığını unutmaya çalışıyordu…

Nergis, baharın gelmesi ile birlikte süslenip, güzelleşip ortaya çıkmış ve en güzel kokuları yaymış. Bütün orman, dağ, taş burcu burcu Nergis’in kokusuyla dolmuş. Etraftaki bütün arılar, uçuç böcekleri, kelebekler, bu kokunun sahibi Nergis’e hayranlıklarını sunmuşlar. Diğer çiçekler de O’na övgü dolu sözler söylemiş. Nergis bu övgülerden öyle mutlu olmuş öyle mutlu olmuş ki, kendini çiçeklerin kraliçesi olarak ilan etmiş. Ne olduysa da ondan sonra olmaya başlamış.

Alımlı ve hoş kokulu olan Nergis çiçeği kendini o kadar çok beğenmeye başlamış ki  artık kimseyi beğenmez olmuş. Kendisiyle konuşmaya gelen arkadaşı Uğur böceğine öyle bir bağırmış ki, zavallı uğur böceği korkudan küçük dilini yutacakmış neredeyse. Nergis’in bu kadar hırçın ver kaba olmasını anlayamamış. O’na, arkadaşların bir birlerine yüksek sesle, ya da bağırarak konuşmaması gerektiğini söylemeye çalışınca da Nergis çılgına dönmüş. Uçuç böceğini yanından kovmuş. Nergisin buram buram kokusu arıları, karıncaları da etkilemiş. Onlar da Nergisin yanına yaklaşmak istemişler ama Nergis onları da öyle haşlamış ki neye uğradıklarını şaşırmışlar.  Kırlardaki çiçekler ve böcekler Nergis’teki bu değişikliğin anlamını çözmeye çalışmışlar. Sonunda O’nun bencil, kendini beğenmiş olduğuna karar vermişler. O’nun yanına uğramama, konuşmama kararı almışlar.&nbs p; Nergis, onların gidişinden hiç de mutsuz olmamış. “zaten çirkin ve pis kokuyorlardı, bana yakışmıyorlardı” diye söylenip durmuş.

Rüzgar, bütün konuşulanları duymuş. Olanları izlemiş. Nergis’e bir ders vermek gerektiğini düşünmüş. Rüzgarın uğultusu ve esintisi karşısında hiçbir çiçek, bitki, ağaç ayakta kalamazmış. Rüzgar öyle esmiş öyle esmiş ki, Nergis’in yaprakları tir tir titremiş. Tek tek kopmaya başlamış. İncecik sapı üzerindeki çıplak boyunu neredeyse kırılacakmış. Nergis çok korkmuş.  Zarif boynunu bükülü kalmış.  Kendi kendine “  şu fırtına bir dinsin, artık kimseye bağırmayacağım, kimseyi incitmeyeceğim, kimseyi kandırmayacağım, verdiğim her sözü tutacağım” diye söz vermiş.

Rüzgar, O’na bu kadar korkunun yeterli olduğuna karar vermiş. Sert esmeyi kesmiş. Yumuşak nefesini bütün çiçeklere bütün böceklere yeniden göstermiş. Ortalık süt liman olunca Nergis yaptığı bencillikten çok utanç duymuş. Bütün canlılardan özür dilemiş, onlarla barışmış. Bir tek eski arkadaşı Kardelene ulaşamamış. Onu kandırmanın  ve bir dost kaybetmenin acısını yüreğinde hep taşımış. Bütün canlılar; arılar, uç uç böcekleri, kelebekler, kuşlar yeniden doğaya yayılmışlar. Açan çiçekleri koklamışlar.  Arılar onların üzerinden topladıkları özlerle bal yapmışlar, onların polenlerini alıp başka çiçeklerle birleştirip döllenmelerini sağlamışlar. Kuşlar ağaçların üzerinde yuva yapıp güzel sesleriyle doğaya neşe vermişler. Yer yüzünde her şey  yeniden düzene girmiş. ”İşte masal bu kadar cocuklar. Haydi bakalım artık biraz dinlenin.” dedi Ayşe Nine.

Canan, “  Babaanne, bu Nergis çiçeği neden kendini bu kadar beğenmiş. Kendini beğenmek, kötü bir şey mi?” diye sorunca

Ayşe Nine “ yavrucuğum, bu çiçeğin çok eski bir hikayesi daha var. O efsaneye Göre” Narkissos adında çok yakışıklı bir delikanlı yaşarmış bu topraklarda. Ekho diye bir kız Narkissos’u görür görmez aşık olmuş. Ekho, çirkin olduğu için ona görünmek istemezmiş. Çalıların arkasından konuşurlarmış. Fakat Narkissos bir gün kızla buluşmak istemiş. Kız, buluşmak için ortaya çıkınca da  Ekho’nun çirkinliğini gören Narkissos korkup, kaçmış. Ekho bu duruma çok üzülmüş, ah etmiş. Narkissos dere tepe gezmiş ve yorulmuş. Dinlenmek için de gölün yanındaki çayıra uzanmış. Narkissos  uyanıp,  durgun gölde yüzünü yıkamak isteyince suda kendi aksini görmüş, ve kendine aşık olmuş. Kendi yüzüne bakmaktan vazgeçemez olmuş. Kendine hayran hayran bakarken birden suya düşüp ve boğulmuş. Narkissos’un öldüğü yerde sarı göbekli beyaz yapraklı çiçekler açmış. İşt e o çiçeklere Nergis denmiş. O zamandan  bu zamana.”

Canan, Seda, Emine, Kemal ve Çınar Nergis çiçeğinin neden bencil olduğunun mitolojik öyküsünü de öğrenince, “biz kimseyi kırmayacağız. Kendimizi boş bir beğenmişlik içinde avutmayacağız.” diye karar almışlar.

Fikret Doğan

“Biliyor musun Selma Abla  şu yataklardan bir tane almak isterdim. Hiç terletmezmiş diye yazıyor etiketlerde.”

Yatağı ters yüz ederken böyle diyordu  genç kadın. Kızgın ütüyü basarken görenlerin otuz yaşlarında sanacağı kestane saçlı, solgun yüzlü  kızın gözlerinin derinliklerinde çakmak çakmaktı o, on altılı  yaşların  kıvılcımları.

“Yatak içinde yatana göre değişir Güldünya. Sen rahatsan, mutluysan saman döşek  de en güzel yataktır, kuru yer bile. Mutsuzsan en kralından yataklarda yat canım,  yine de rahat edemezsin. Hem bizim kocakarılar bize yar etmez bunlardan  alsak da.”

Kendi  söylediklerini  onaylarcasına  başını sallayıp   önündeki yatağı ters yüz ederek buharlı ütüyle etiketlerini  yapıştıran   Selma Ablasına  baktı Güldünya. Başındaki yemeniden kurtulmuş gibi duran kuzguni saçlarının arasında  yer yer beyaz teller ışıldıyordu. Kaç yaşındadır acaba diye düşündü. On sekizinde evlenmiş olsa üç çocuğu mu  vardı? Eh yirmi beş bilemedin yirmi altı. Burnundan yanaklarını ayıran iki derin çizgi ve kaşlarının ortasındaki derin kırışıklık çektiği dertlerin  belirteci gibi göründü gözüne Güldünya’ nın. Kendisi de on sene sonra  böyle mi olacaktı, pis kokulu dehliz gibi bir  imalathanenin karanlığında mı tüketecekti onca yaşı, dökecekti onca teri… Hayır, hayır, burada en fazla birkaç ay çalışacak. Zaten sigortası da yok. Hemşehrisi Memed’ini o söz verdiği işe yerleştirdikten sonra çalışmayacaktı. Çocuklarını yetiştirecekti. Bir düzine güzel çocuk canlandı eteklerini çekiştiren. Tıpkı her akşam izledikleri o dizilerdeki gibi güzel bir evleri bile olacaktı. Tabi yatak odasında da terletmeyen yataklardan. Hayallere dalmak daha güzeldi gerçekleri yaşamaktansa. Hem belli mi olur günün birinde tıpkı o dizilerdeki gibi…

“Kaç paradır acaba bu yataklar Selma Abla?”

“Ben sordum. Raziye’ye. Yeme içme tam beş ay ücretini biriktir” dediydi.

“Tam beş aylık ücrete denkmiş ha, beş aylık ücret?”

Hiç olmazsa bebek doğduktan sonra diye düşündü. Hani şöyle rahat bir yatakta, kupür dantelli gecelik ve sabahlığına  bürünmüş,  mavi  satenden yumuşacık  yorganın altına gömülmüş, tombul yastıklara yaslanıp başında kırmızı loğusa kurdelesi, kucağında  minicik oğulcuğu  analığın  tadını çıkarmak ne güzel olurdu. Mehmed’i geliyor ve yatağın baş ucundaki kırlenti dantelli  sallanan iskemleye oturuyor. Güldünya’ya  ve minik oğulcuğuna sevgi ile bakıyor. Memed’in getirdiği, çocuk doğurduğu için getirdiği  bir kucak dolusu kar beyazı  şebboy, yanındaki etajerin üzerinde, Çanakkale’den geçerken aldıkları, o çok sevdiği mavi kumlu  vazonun içinde,  odayı misler  gibi sarmış kokusu. Mehmed elini uzatıp oğulcuğunu okşuyor. Sonra tam elleri sevgi ile Güldünya’ya uzanmışken  çukur gözlü, sivri burunlu süpürgeli  cadı dikiliyor başlarına. Hadi kalk, kalk  kızanım kalk, gelinin hası az uyuyanıdır. Kocasından sonra kalkan gelinden hayır gelmez.

“Öyle bir kaynanam var ki ne yapsam, bizim için güzel olan ne yapsam  gözleri yuvalarından oynuyor.” dedi sıkıntıyla.

O da kızgın ütüyü biyelere bastırdı hıncını alırcasına.

“Kız Gül,  benimkini kimse geçemez kıskançlıkta da, kötülükte de. Şöyle çiçekli bir yatak örtüsü aldıydım pazardan Çin işi. Kadın resmen kudurayazdı yahu. Düşün artık. Yatağımdaki örtüye de o karışacak.”

“Sahiden karıştı mı abla?” diye sordu Güldünya  boş bulunup.

Selma bu soruya biraz sıkılmakla beraber içini dökmeden duramadı.

“Hem de ne karışmak. Gitmiş akşam oğluna söylemiş.”

Tekrar ütüyü  bastı hırsla.

“Ekmeğe para bulamazken bak savruk karın paraları nasıl Salı Pazarlarında çar çur ediyor diye. Oğlunu  iyice doldurmuş. O gece yediğim dayağı  hiç unutmayacağım ah Güldünya.Oysa ne hayallerle almıştım o çiçekli yatak örtüsünü. Çocuklar da ağladı. Büyük kızın gözüne tik musallat oldu o dayak gecesinden sonra. Oğlan da  altına kaçırıyor.Değer miydi bir yatak örtüsü için?”

Neyse ki  Güldünya henüz böyle şeyler yaşamamıştı. Allahı’na bin kere  şükretti içinden. Gerçi kocası sokaktan  gelince, daha dış kapıda ayak sesleri duyulmaya başlayınca  bütün gün gelini  ile  senli benli olan anası, aniden suratını asıverirdi hani sanki bir şeylerle küstürülmüş gibi. Mehmed de hemen sorardı:

“Anacığım ne yaptı  ne söyledi gelinin sana?”

Önceleri hep şakacıktan soruyor sanmıştı ama işin ciddiyetini tez zamanda kavramıştı.

“Sonra ne yaptı cadaloz biliyor musun?” diye devam ediyordu Selma.

“Yok Selma Abla” dedi Güldünya, “Benim ki galiba biraz daha iyi seninkinden ama birazcık.”

O anda bebek yeniden kıpırdandı. Yanaklarına al bastı Güldünya’nın utancından görüldü mü diye.

“Oğlu beni döverken vurma kızanıma vurma diye  kendini yerler attı, başını duvarlara vurdu cadaloz…”

“Herhal yaptığı hatayı anlamış kadıncağız”  dedi Güldünya.

“Kadıncağız ha? Ah kızım, sen bu kaynana milletini tanımamışsın. Mahsus yapıyor. O vurma dedikçe oğlanı daha fazla vurdu. O kendini duvarlara attıkça, oğlanı  daha fazla tekmeledi. Bir de en küçüğe gebeydim.”

Tekrar ütüyü bastı başını sallayarak.  Kızgın ütüden çıkan buhardan yaşarmış gibi iki elem damlası süzülmeye başladı yanaklarından aşağılara.

“Ağlıyorsun abla.”

Selma kareli işçi önlüğünün kolu ile göz yaşlarını kuruladı.

“Haydi çok konuştuk. İşimize bakalım”

Şimdi bizim meraklı da gelir diye düşündü Selma.

Bebek yeniden pıtırdadı. Dört aylık artık, balık gibi dönüyor karnında. Kıpırdadı teyzeleri bakın diyesi geliyor Güldünya’nın. Fark ettiler  mi acaba? Selma ablasına güveniyordu ama Raziye’ den korkulur. Raziye insanın ağzından tatlı tatlı alır öğreneceğini, hele bir fark etmeye görsün.

“Benim rahmetli  adam   bir bilezik aldıydı ikramiye ile de bizim cadının gözleri  anam bir görecektin gitti gitti geldiydi.” diyerek kızıştırmaya çalıştı sohbeti Raziye de.

Kadınlar  söylediklerine ilgi göstermeyince Raziye ,  başka türlü girdi konuya:

“Kız Güldünya sana bir şeyler oldu son günlerde pek de ne bileyim pek de güzelleştin kız.

Ustabaşı gözünü alamıyor senden.”

Sahi ne zaman gelmişti bu Raziye  karısı sigara molasından? Amacı başka aslında. Ustabaşının Güldünya’ya ilgi derecesini  öğrenecek aklı sıra diye düşündü Selma.

Güldünya  başıyla hayır işareti yaparken düşünüyordu. Söylese mi? Fırsatını kollayıp karanlık  koridorda kıstırdığını söylese mi? Loş sahanlıkta ensesinden yüzüne doğru çarpan  alkol kokulu solukları yeniden duyar gibi oldu Güldünya. Hele elleri ile arkadan kavrayıp göğüslerine yapışmaya çalışınca nasıl da silkelemişti ızbandut gibi adamı. Karnına ulaşacak da gebeliğini anlayacak diye yüreği oynamıştı. Tanımazlığa gelmişti. Tanımış bilmiş olsa ustabaşının yüzüne bakmaması gerekirdi.  Söylerse Raziye  yanlış anlar. Belki de hasetinden çatlar.  En iyisi ses çıkarmamak. Yoksa söylese mi?

Tam söyleyecekti ki vazgeçti. Bu Raziye karısına pek de güven olmaz, bu gün böyle yarın öyle, yanar döner Raziye. Boşuna Raziye konmamış adı. Sahi ya adını bilip de mi koyarlar insanların? Biz ne koysak? Eliyle karnını ovuşturdu. Sonra hemen toparlandı, kuşkuyla bakındı etrafına. Gören olmamıştır İşşallah. Daha bol bir şeyler giymeli. Karnını da iyice kıstırmalı ki şişkinliği çıkmasın. Saçlarını mı kestirse. Saçımı kestirdim de ondan öyle görünüyorum der yüzü semirdikçe.  Kısa saçla hep tombul durur yüzüm. Ama hiç kesmediğimi söylemiştim değil mi? Doğduğumdan beri makas değmemiş demişti saçlarına.O zaman kısa saçın seni tombul gösterdiğini nereden biliyorsun diye sormazlar mı? Yalanı meydana çıkacak. Saç toplayan bir karı var mahallede, peruk yapan, ona satsa saçlarını. Bebeğine şöyle reklamlardaki gibi  güzel bir yatak alsa, kenarlarında tutunma yerleri olan. Bu yatakta anneannenin hatırası var dese bebeğine büyüdüğü zaman. Ayaklanınca hop hop oynasa o tahtalara tutunarak. Ya yataktan  düşerse. Dikkat etmesi gerekir.  Biliyordu o gözü körolasıcana yine her işlerine karışacaktı. Saçlarımı kestim diye oğlunu benden soğutur mu?

Raziye hırıltılı bir sigara öksürüğü patlattı. Baktı ki Güldünya ve Selma’da iş yok,

“Ablam sen oku da bizim gibi olma okulunu bitirmeye bak” diye çaprazdaki ufak tefek en fazla on beşinde  duran sarı benizli, sarı kirpikli maviş   kıza seslendi .

Kız hiç sesini çıkarmadı. Oku oku diyorlar okusam ne olacak? Zaten okutmazlar abilerim. Sivaslıların Emriye gibi oku oku sonra eşekten beter bir  adama  düş, her şey bitsin diye düşünceye daldı.  Sözde Emriye’nin  kocası da  okumuş, ortayı bitirmiş. Önce dizi dizi çocuk dizdi kadının karnı kucağı doldu doldu boşaldı. O dal gibi kız katana gibi bir ucubeye dönüştü etleri pörsüdü, karnı kat kat kaldı, memeleri sarktı.  Sonra da  adam ortadan kayıp oldu. İstanbul tarafında  görmüşler. Yanında gençten bir kızla, arabalıdan inerken. Söylese miydim? Söylemek neye yarayacak  Emriye’ yi üzmekten başka. Şurada yüz yüze bakıyoruz her girişte çıkışta eve. Ya uydurduysalar? Belki de adama sıktı birileri kurşunu, boşalttı ceplerini, kim bilir hangi ormanın dibinde ölüsünü yemekte böcekler, kurt, kuş… Sağlık ocağına gelen güzel gözlü genç doktoru düşündü sarı benizli kız. Tıpkı Memoli. Onun gibi simsiyah saçlar. Yakışıklı mı yakışıklı.Uzun kirpiklerle süslü güzel anlamlı bakan gözler.   Kalbi hızlı hızlı çarpmaya başladı. “Yazamam Hanımanne” demişti nenesine. “Bu yeşil kart geçersiz artık. Ama dur yanındaki güzel yüzlünün hürmetine sana şu eşantiyonlardan vereyim neneciğim. Biraz olsun ağrılarını alır.”

Genç kız kıpkırmızı olmuştu göz aklarına kadar.  Evleri hemen sağlık ocağınla karşı karşıya. Ah bir daha rastlayabilmek için neleri vermezdi ama sabahları evden öyle erken  çıkıyordu ki. Yedi buçukta başlıyordu sabah vardiyası. Sonra akşamın yedisine kadar hatta fazla mesai deyip gece 12’ lere kadar tutuyorlardı işte. Kim ses çıkaracak? Geçen gün kapıda yanına yanaşan gür, kara  bıyıklı adamın söylediklerini anlatmıştı. Raziye  Abla’ya.

“Sendikaya üye olun. Sırtınız yere gelmez. Ücretinizi de geciktiremez o zaman işveren.” demişti adam. Evde abisine söyleyince afakanlar başmıştı Ali Abisini.

“Hele bir daha o adamla görüş kız bacaklarını kırarım vallahi. Askere gidiyorum diye havalanma sakın. Oralarda da duyarsam gelir canına  okurum.  Bize sigorta, sendika  değil para lazım duydun mu dangalak para lazım.” Bir de kalkıp açık lisede okumak istediğini, doktor olmak istediğini anlatacaktı abisine. Ağzını mühürledi  o günden sonra.

Ertesi gün usta başı işe başlamadan bütün kadınları bir araya toplamış  on dakika mı yirmi dakika mı beyinlerini yemişti. Kapıda  kara bıyıklı düzen bozucularla konuştuğunu gördüğü her kim olursa olsun işten atılacaktı. Molalar kısıldı. Bir tuvalet arası vermek isteseler yüzünden düşen bin parça oluyor, biraz fazlaca kalsalar kıyameti   koparıyordu ustabaşı. Ama Raziye başka. Raziye’ye gelince akan sular durur. O uzun sigara molalarına çıkar, beş vakte ilave olarak.   Çantasında da her zaman filtreli Amerikan sigaralarından.  Ustabaşı verdi bu paketi diye de kasılarak dolanır, hava atar haspam. Neden kimseye değil de Raziye Abla’ya. Parçaları tam zamanında teslim ettiği içinmiş. Herkes işini onun  kadar eksiksiz yapmıyor mu? Bir daha ona bir derdimi söylersem Arap olayım diye düşündü sarı benizli kız ve Raziye’nin yılışık sorularını yanıtlamak için değil   ağzını açmak, kafasını bile kaldırmadı.

.

“Of nefesim daralıyor.” diye bağırdı Güldünya. Alkol kokulu soluklar ensesine yapışmış hiç bırakmıyordu Raziye’nin meraklı sorusundan sonra.  Yüzü kızarmış alnında boncuk boncuk terler fışkırıyordu ya  Raziye hemen yanında bitti.

Bu tarafı da vardır diye düşündü yan tezgahtaki  soluk benizli  kız, yine  başını kaldırmadan , dedikoducudur fitnecidir ama en önce yardıma koşan da hep Raziye abladır.

“ Kız Gül, sende bir tuhaflık var bu gün” dedi Raziye.

“Var ya abla var. Sabahtan beri midem kalkıyor.” Birden her şeyi berbat edeceğini  hissedip çabuk çabuk ekledi. “Akşam balık yedik de.”

“Oh Maşşallah!” dedi Raziye sırıtarak. “Hem parasızız dersin hem de balık. Söyle kız lüfer mi palamut mu yediniz?”

“Ah abla ah bizim kayınvalide pazardan toplamış, bütün gün tablada  bekleyip kokuşan balıkları. Bir de yarı fiyatına aldım hamsiyi  diye kasılıyordu oğluna.”

Allah affetsin beni diye geçirdi içinden Güldünya. Raziye’nin olayı anlamaması için uydurmuştu bu yalanı. Yoksa dün gece yine çorbaya talim etmişlerdi. Bunu uydurmuştu da benzerlerini yaşamamış mıydı sanki? Yüklü olduğunu bile bile bozuk yiyecekleri gelinine  kakalayan böyle bir cadaloza az bileydi biçtiği pay. Evet evet yalan değil.

“Kız ne düşünüyorsun öyle kumru gibi?” diye üsteledi Raziye.

“Biraz çıksam, temiz hava alsam?”

“Çık çık ben ustabaşıya söylerim.”

“Karşıdaki bakkaldan da ayran al!” diye seslendi arkasından.

Getirip tıktılar onca zehirli bidonu buraya bodruma. Sanki bahçede yer yok. diye söyleniyordu içinden. Sigara odasında ustabaşıyla cilveleşirken görmüştü plastik fıçılarda taşınan kimyasalları. Aslında bıkmıştı bu herife cilve yapmaktan da. Sırf işini tutsun diyeydi yaptıkları. Bir kere yüz vermişti geri adım atmak demek işten atılmak demekti. Bir an karşıdaki tezgahta çalışan soluk benizli  kıza ilişti gözü. Şu kız kadar okumuş olsaydı buralarda sürünmezdi elbette.Akıl parayla değil a! Ama Raziyecik  diploma bile alamamıştı ilkokuldan. Hem evde bekleyen felçli oğlu varken işini tutmaktan başka ne yapabilirdi?

Güldünya  tavana kadar süngerlerin yığılı olduğu daracık koridorda ilerlerken içindeki  sıkıntı iyice basmaya başladı. Yürüdükçe sanki daha bir uzuyordu koridor hiç bitmeyecek gibi. Kapıya doğru yaklaşınca mide bulantısı iyice arttı. Kesif bir kimyasalın buğusu sarmıştı bu bölgeyi.  Kapı yanında yığılı  plastik bidonları gördü. Ne zaman yığmışlardı onca bidonu oraya. Sabah yoktular değil mi?  Kapının sürgüsünü açarak küçük sahanlığa çıktı. Neden içeriden sürgülüyorlar kapıyı bir türlü akıl erdiremiyordu. Ya bir şey olsa deprem filan. Olmayacak şey mi? Geçen akşam televizyondaki programda öyle konuşmalar duymuştu ki bütün gece bir oraya bir buraya dönüp durmuş, bit pazarından alınma  eski karyolanın gıcırtısından ne kendini ne de Memed’ini uyutmuştu, huzursuzluktan. İyi ki tek katlı bir gecekonduda kalıyorlardı. Deprem proşöförüne göre bütün evler güvensizdi ama Güldünya düşünüyordu da bir sürü katın altında kalmak başka tek bir çatının başına  yıkılması daha başka. Proşöför ne demişti ama? Hepsi de tehlikeliymiş. Çadırda mı yaşayacaklar?  Düğmeye dokundu ama ışıklar yanmadı. Karanlık merdivenlerden küf kokulu  duvarları elleye yoklaya yukarı çıkıyordu yavaş yavaş. Oysa apartmanın giriş katında otomatikler yanıyordu.

“Namussuz, ırz düşmanı!” dedi. Mahsus tamir ettirmiyor ışıkları. Karanlıkta inerken geçen gün uğradığı sataşmayı hatırlayınca yeni bir sıkıntı dalgası ve ter boşandı hücrelerinden ve bebecik bir tekme daha attı. Doktor tam bilemedi diye düşündü apartman sahanlığında  duraklayarak. Bu bebek hareket ettiğine göre üç aylıktan fazla olmalıydı. Daha kaç ay çalışabilir? Karnı iyice şişince kesin çıkarırlardı işten. Hem parası kesilecek, hem de bütün gün evde o nefret ettiği kadınla yüz yüze yaşayacak. Giriş kapısından hızla giren bir çocuk güm diye karnına çarpacakken, geri çekilerek kendini kolladı. Apartmanın arkasındaki küçük bahçe arabalarla doluydu. Yukarıdaki pencereden  yarı beline kadar sarkmış yorgun, dünyadan  bezmiş gibi görünen  bir kadın sesi.

“Allah belanı versin, Allah belanı versin  senin piç kurusu ” diye çığlık çığlığa  ileniyordu  aşağıdaki salya sümük ağlayan çocuğa. Çocuk daha çok  ağlayıp zırlıyor ve tekrar tekrar zile basıyordu. Acaba annesi miydi bu kadın  çocuğun?    İki adımlık basamağı inip girişteki bahçe  duvarına dayandı. Gözü karşıdaki bakkalın camekanlı dolabına kaydı. İçecekler, kolalar, meyve suları dizi dizi. Yutkundu. Ayran iç demişti Raziye ablası ama para mı var? Gözü kör olsun bu parasızlığın.

Yoksa çocuk sahibi olmak için acele mi etmişlerdi. İlk kez böyle düşünüyordu. Hangi anne çocuğuna böyle sözler söyler ve ilenir. Demek ki kadıncağız çok bunaldı bir şeylerden. Birden  bağıran kadının  dairesinde salonun   baş köşesindeki koltuğa kurulmuş,  yaşlı bir Hanımağa  canlandı  gözünde. Yanında hepsi de  Huriler gibi uçuşan  üç dört kumanın   hizmet verdiği bir cadı kaynana. Penceredeki sinir küpü olup kurumuş kadın, besbelli ki beş parmağın  ilki, ilk  gelin olmalıydı, nasıl çileden çıkmasın? Acaba o evde de bu yataklardan var mıdır? Ama Selma ne demişti: İstersen kraliçe yataklarında yat mutsuzsan rahat edemezsin. O zaman tüm o reklâmlar, hepsi bir kandırmaca değil miydi?   Aslında kaygılıydı. Memed’in üzerine bir kuma getireceğinden korkuyordu. Kaç yıl olmuştu bir türlü bebek yok. Bir gece duymuştu annesinin ona sözüm ona fısıldayışını. Bu gelin çocuk vermezse sana,  Erzurum’dan   hem de dindar, namuslu  güzel bir kız varmış onu getireceğim diyordu annesi. Pis cadaloz. Sanki Güldünya namussuzdu da. Ensesinde alkol kokusu peydahlanıp kaba eller vücudunu sıkıştırmaya başlayınca nasıl da atmıştı dirseğini herifin böğrüne. Bunu mu anlatması gerekiyor namuslu olduğunu ispatlamak için.  Sanki kadın  kendisi evlenecek. Mehmed’in yanıtını duyamamıştı ama kocamış  cadının ille de kendisine  duyurmak için konuştuğunu  ancak şimdi biraz düşününce anlıyordu. İyi de tüm yaşamı bu kadının yaptıklarını nasıl geri püskürteceğim kaygısıyla mı geçecek? Yaşamda yapılacak daha güzel şeyler de olmalı. Biraz okuma bilirdi. Kitap okumak isterdi hep. Sinemalara tiyatrolara gitmek isterdi.Bir müzik aleti bile çalmak isterdi. Mesela mandolin. İlkokul öğretmeni Ayşe Hanım  ne güzel ezgiler çalmıştı mandolinle bir keresinde. Sonra güzel yemekler yapacak, kremalı  pastalar, börekler yapacak, başında kimse dır dır etmeden. Yutkundu.  Elleri ile saçlarını tarıyor gibi yaptı. Saçları  dayanılmaz geliyordu son günlerde. Boynu ağrıyordu saçların ağırlığından.  Kestirmeli. Keşke üç sene önce saçları kestirtecekler korkusundan okulu bırakmasaydı. Kestirince  anasının kınalı  saçlı kuzusu olmaktan çıkacağını düşünmüştü hep. Anacığının ince beyaz parmaklarının izini taşıyan saçları kestirmek onun son hatırasını da atmak gibi geliyordu o çocuk kavrayışıyla. Onu kandırmışlardı.  Bak işte şimdi kestirmeyecek mi? Ama onu kandırmak için bir bahaneymiş bu saç kestirme olayı. Şimdi anlıyordu.  Bahçedeki iğde ağacı yeni sürgünler ve tomurcuklar vermiş. Ötedeki erik ağacı beyaz bir gelin gibi  çiçeklerle bezenmiş. Elem çiçekleri diye düşündü, gelin çiçeği değil elem çiçeği hepsi.

Apartman basamaklarında evcilik oynayan iki küçük kıza takıldı gözü. Küçücük bir kilim parçasının üzerinde evcilik oynuyorlardı. Zaman değişmişti artık. Bir evde olabilecek tava, tencere, tuvalet aynası, yatak odası takımı, koltuklar… ne varsa hepsinin küçücük plastikten oyuncakları yapılmıştı. Ne güzel dedi. Şimdi çocuk olmak varmış. Bir kolu her zaman  kopan  plastik bebeğini anımsadı. O bebek yüzünden, o ikide bir kopan kol yüzünden evcilikten nefret etmişti küçükken.  Ama kendi bebelerine en güzel oyuncakları alacaktı. Tabii ki çalışarak.Sonra da onları okutacaktı. Okumaları için ellerinden geleni yapacaktı.  Kendi durumuna güldü. On yıl sonra Selma Ablasından bin beter olurdu o kadar çocukla. Memlekette kalıp o zengin ağanın oğluyla evlense miydi?  Ama okuyacaktı. Onun için gelmemiş miydi İstanbul gurbetlerine, parasız yatılıya, yüreğinde yitirdiği anasının acısı sıcakken, sıcacıkken.  Daha orta ikideydi ki  kanına girmişlerdi yengesigiller. Okullar açılıp arkadaşları okula giderken o da gerdeğe girmişti. Bunu neden yaptılar diye çok  düşünmüştü. Oysa kendi kızlarını lisede okutuyorlardı. Belki hafta sonları onlara evci çıktığında  verdikleri bir kap yemek batmıştır gözlerine, belki de kendisinden kurtulmak istediler. Selma ablaya anlatınca evlilik hikayesini kızım onlar seni satmışlar başlık parası almışlardır deyivermişti de üç gün onunla konuşmamıştı. Bunu bir gün soracaktı Memed’e.

Derin derin soluklandı birkaç kez.  Apartmanın kapısını itip içeri girdi. Birden birkaç ay önce üç katlı bir binanın bodrum katındaki çekyat  imalathanesinde, gece mesaisinde  çıkıp- kaç kişiydi  dört mü beş mi-  kadının ölümüne neden olan yangın haberi  geldi hatırına nedense. İkisi yanarak ölmüş, kömüre dönüşmüş, diğer kızlar da yoğun duman zehirlenmesinden. Tepeden tırnağa ürperdi.  İşçi kızlardan biri de gebeymiş üç aylık. O zaman altı kişi ölmüş olmuyor muydu?  Yazık yazık diye söylendi. Üstelik çocuk yaşta kızlar çalışıyormuş o imalathanede. Birden buruk bir gülümseme sağanağına tutuldu.  Kendisi de çocuk sayılmaz mıydı? Televizyonda duymuştu. Sıfır on sekiz yaş arası herkes çocukmuş insan haklarına göre. Eliyle karnını okşar gibi yaptı.   Sonra yine aynı yoldan gerisin geriye,  o kesif  tiner kokulu  mahzenin  giriş kapısına  doğru inmeye  başladı duvarlara tutunarak.

Ezgi Umut